تاريخ و محل ولادت : ۱۳۲۴/۰۷/۰۱ – روستای بیساران مریوان
تاريخ و محل شهادت : ۱۳۶۰/۱۰/۲۶ – روستای بیساران مریوان
زندگينامه
نام پدر: ملا نجم الدین نام مادر: اگریجه
تحصیلات حوزوی: سطح دو مزار مطهر: بیساران، حیاط مسجد جامع
شهید ملا محمد ذبیحی در اولین روز از مهرماه سال ۱۳۲۴ در روستای بیساران مریوان در خانواده ای متدین و اهل فضل به دنیا آمد. از محضر پدرش ملا نجم الدین و برادرش ملا جلال الدین بهره مند شد.
با استعداد و نبوغ سر شاری که داشت تحصیلات حوزوی را ادامه داد و موفق شد در مذهب امام شافعی از مفتی کردستان اجازه افتاء دریافت کند، پس از فوت برادرش ملا صلاح الدین، به درخواست مردم امام جماعت مردم بیساران شد و با این مسئولیت، فعالیت و تلاش وی بیشتر شد.
ملا محمد قبل از انقلاب هویت رژیم پهلوی را برای مردم آشکار می ساخت و مردم را با نهضت امام خمینی (ره) آشنا می کرد و بعد از انقلاب نیز در راه حفظ و اعتلای آرمان های انقلاب اسلامی تلاش و کوشش می کرد.
در خطبه های نماز جمعه به ترویج مسائل اسلامی و حکومت اسلامی و ارشاد مردم مشغول بود و با اهل نفاق و گروهک ها مبارزه می کرد که بر آنان گران آمد؛ ملا محمد چند بار در چنگال گروهک ها گرفتار شد که با پایمردی رهایی یافت تا اینکه بعد از نماز صبح روز بیست و ششم دیماه ۱۳۶۰ به دست گروهک ها ترور شد و به دیدار معبود شتافت.
مردم بیساران جنازه شهید ذبیحی را در مسجد جامع بیساران دفن کردند. از شهید ذبیحی دو فرزند به یادگار
مانده است.
روز بیست و ششم دیماه سال ۱۳۶۰ بعد از اقامه نماز صبح در مسجد، راهی منزل شد. در بین راه متوجه شد برخی افراد ضد انقلاب در تعقیبش هستند، به منزل یکی از آشنایانش رفت تا در امان باشد، اما منافقان وی را در جلو درب همان منزلی که رفته بود به رگبار بستند، یکی از افراد ضد انقلاب قساوت را از حد گذراند و بر پیکر نیمه جانش نیز رحم نکرد و سر نیزه اش را در سینه ملا محمد فرو کرد و گریخت. مردم پیکر نیمه جان امام جمعه خویش را به مسجد بردند. ملا محمد در محراب مسجد نیز مردم را به حفظ ایمان تشویق کرد و شهادتین را بر زبان جاری ساخت و چشمانش را بر هم نهاد.
پیام شهید
شهید ذبیحی در آخرین خطبه های نماز جمعه روز ۲۵ / ۱۰ / ۱۳۶۰ هنگامی که در مسجد جامع بیساران عده زیادی از مردم برای اقامه نماز جمعه گرد وی جمع شده بودند چنین گفت: « من کشته می شوم و با شما خداحافظی می کنم و شهادت من حتمی است اما شما به هوش باشید! دین خود را حفظ کنید و از تهدید سر سپردگان اجنبی نترسید! بالاخره روزی جمهوری اسلامی می آید و بر سراسر منطقه حاکمیت می یابد و شما را از بند کفر و نفاق نجات خواهد بخشید. قرآن کریم می فرماید:
« و اسْتَعِینُواْ بِالصَّبْرِ وَالصَّلاَهِ إِنَّ اللّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ . »
روحش شاد و يادش گرامي