تاريخ و محل ولادت : ۱۳۳۶/۰۷/۰۱ – روستای کانی سانان، مریوان
تاريخ و محل شهادت : ۱۳۶۴/۰۷/۱۱ – حوالی روستای وله ژیر
زندگينامه
نام پدر: رحمان نام مادر: آمینه
شغل پدر: کشاورز تحصیلات حوزوی: سطح دو
مزار مطهر: مزار روستای کانی سانان
محمد داتوپر، اول مهر ماه ۱۳۳۶ در روستای کانی سانان به دنیا آمد. پدرش رحمان نام داشت که کشاورزی و دامداری می کرد.
شش سال در مدرسه زادگاهش تحصیل کرد، پس از آن برای ادامه تحصیل به شهر مهاجرت کرد لیکن پس از مدتی، مدرسه های رسمی را رها کرد و به تحصیل علوم دینی روی آورد، مقدمات علوم دینی را درمسجد روستای کانی سانان فرا گرفت.
بعد از آن به شهر بانه رفت و به تکمیل معلومات خود پرداخت سپس به شهر بوکان رفت و از محضر استادان آن شهر استفاده کرد.
خرداد ۱۳۵۵ مجبور شد برای انجام خدمت نظام وظیفه تحصیل را رها کند، دو سال بعد از آن به موطن خود بازگشت و به مبارزه با رژیم پهلوی پرداخت. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، به فعالیت های مذهبی خود ادامه داد و در مقابل ناپاکی ها و تبلیغات سوء و دروغین گروهک ها ایستادگی کرد. جوانان را به فراگیری معارف اسلامی دعوت کرد و آنان را از افتادن به دام شیطانی گروهک ها برحذر داشت. افراد ضد انقلاب فعالیت ها و افشاگری های ملا محمد داتوپر را برنتافتند و او را مانعی بزرگ بر سر راه خویش دیدند بدین سبب، شب یازدهم مهر ماه ۱۳۶۴ به منزلش هجوم آوردند و او را با خود به روستاهای وله ژیر و کلکه جان بردند و در آن حوالی به شهادت رساندند. مردم پیکر پاک شهید داتوپر را در روستای کانی سانان به خاک سپردند.
از شهید یک فرزند به یادگار مانده است. معارف و آموزه های دینی را در رفتارهای خویش به کار می بست. کردارها و خصوصیات وی الگویی مناسب برای جوانان و سایر مردم بود.
نمازهایش را به موقع به جای می آورد از گفتن حق حتی اگر برایش مشکلاتی را پیش می آورد بیمی نداشت.
محضری پاک و صمیمی داشت که سبب می شد دوستان و آشنایان برای دفع دشواری های خود به او روی بیاورند. هر گاه سخن می گفت با گفتار شیرین و گرم خویش شنونده را سخت تحت تأثیر قرار می داد.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی در مقابله با تبلیغات گروهک ها با این بیان مؤثر خود توانسته بود جوانان بسیاری را از منجلاب زشت و هولناک گروهک ها برحذر دارد.
از ویژگی های مهم شهید داتوپر، صبر و شکیبایی او بود، او به صبر، از کودکی عادت کرده بود در آن زمان نسبت به فقر و تنگدستی صبوری می کرد وقتی بزرگ شد ناملایمات دیگری روی نمود، ستم و نابرابری هایی که حکومت پهلوی ایجاد می کرد سخت تر از فقر مالی بود اما ملا محمد داتوپر صبوری ورزید به امید آن که روزی این سختی ها به لطف خداوند به پایان برسد تا آن که انقلاب اسلامی به پیروزی رسید و بساط جور برچیده شد، پس از پیروزی انقلاب در مقابل سخت گیری ها و ستم های افراد ضد انقلاب صبر و مقاومت کرد به تهدیدات آنها وقعی ننهاد؛ در این راه به رستگاری دو جهان یعنی شهادت در راه خدا دست یافت.
خاطره
چند نفر از اعضای گروهک منحرف ساعت ۱۲ شب به خانه محمد مراجعه کردند و از او خواستند که برای آنها امان نامه بگیرد. آنها می گفتند که پشیمان شده اند و قصد دارند تسلیم شوند.
محمد نیز صادقانه به آنها قول داد مادامی که آنها قصد دارند از شرارت و یاغی گری دست بردارند، به آنها کمک کند به همین دلیل با مراجعه به مراجع ذیصلاح برای آنها نامه تسلیمی گرفت و آن از خدا بی خبرها چند شب بعد آن نامه را مدرک و سندی دال بر همکاری محمد با نظام مقدس جمهوری اسلامی تلقی کردند و شب هنگام به خانه ایشان هجوم برده و ایشان را با خود بردند و به ضرب گلوله به شهادت رساندند.
نقل از برادر شهید
روحش شاد و يادش گرامي