تاريخ و محل ولادت : ۱۳۰۰/۰۸/۰۴- روستای قلعه کهنه، سقز
تاريخ و محل شهادت : ۱۳۴۱/۰۲/۲۰- زندان ساواک در سقز

زندگينامه
نام پدر: علی نام مادر:مینا
تحصیلات حوزوی: سطح سه نحوه شهادت: در زندان توسط ساواک اعدام شد
مزار مطهر: روستای علی آباد آیچی سقز
ملا رشید علومی، اولین شهید استان کردستان است. در سال ۱۳۰۰ شمسی در یکی از روستاهای سقز به نام قلعه کهنه به دنیا آمد. قلعه کهنه در ۳۳ کیلومتری سقز است، پدرش صوفی علی ، مردی زحمت کش بود که به سختی معاش خانواده اش را تأمین می کرد، محمد رشید، هفت ساله بود که مادرش را از دست داد.
رشید را پدرش در کهنه نزد حسام الدین ماجدی و ملا حسن ماجدی فرستاد تا مقدمات علوم دینی را از آنان فرا بگیرد، محمد رشید بعد از درک محضر دو استادش در گوره قلعه به شهر سقز رفت و در آن جا در حلقه درس ملا محمد امین در مسجد ملا ابراهیم حاضر می شد؛ همچنین در کلاس درس ملا عبدالقادر سعیدی در مسجد حاج کریم شرکت می کرد، وی برای فراگیری علوم متعدد نظیر صرف، نحو، منطق، بلاغت، تفسیر، فقه، ادب فارسی و عربی به روستاهای کریم آباد، باشماق، قوزلو، سنته، آیچی، هیجانان و حسن سالدران رفت و آمد می کرد تا این که برای تکمیل دانش خود به پنجوین عراق رفت و از فیض دانش حاج ملا اسماعیل بهره مند گشت، سپس به سلیمانیه رفت و در آنجا موفق شد علوم اصول، کلام، منطق و نجوم را از استاد ملا عبدالله آل خلیفه بیاموزد.
وقتی به ایران بازگشت در روستای آیچی سقز ازدواج کرد و صاحب سه پسر شد، که تنها یکی از آنها در حیات ماند.
ملا محمد رشید در ده علی آباد مسکن گزید و به درخواست مردم امامت جماعت علی آباد را بر عهده گرفت و به ارشاد مردم پرداخت.
رشید در جستجوی حقیقت بود و چون حقیقتی بر او کشف می شد از بیان آن بیم و تردیدی نداشت، خصوصاً بی عدالتی و نابرابری را سخت ناخوش می داشت و اگر با آن مواجه می شد نه تنها خاموشی نمی گزید بلکه فریاد بر می آورد؛ در برابر ظلم حاکمان محلی و مالکان و اشراف بر مردم، با استناد به آیات قرآن کریم و احادیث نبوی ایستادگی می کرد و به افشاگری می پرداخت.
در خطبه های جمعه و سخنرانی ها، از فقر و تهیدستی مردم شکوه می کرد آنان را از ستم مالکان زورگوی آگاه می ساخت و به صورتی گسترده تر، در پی دفع و نابودی او برآمدند البته او از حقوق محرومان در مقابل کسانی که خون آنان را در شیشه کرده بودند دفاع می کرد و بنیاد مبارزه و اندیشه اش هیچ چیز جز اسلام نبود لیکن برای خاموش کردن ملا محمد رشید بهترین حربه را آن دانستند که به او تهمت کمونیسم بزنند.
بهتانی که مقبول طبع هیچ کس نبود.
رشید علومی در سال ۱۳۴۰ به اتهام عقاید کمونیستی و مخالفت با خان ها و مالکان زندانی شد، دژخیمان ساواک در محبس او را شکنجه و آزار کردند لیکن این آزارها نتوانست ملا رشید را از گفتن حق بازدارد، تا اینکه در بیستم اردیبهشت ۱۳۴۱ در اثر شکنجه های بسیار در محبس ساواک شهرستان سقز به شهادت رسید.
عمال ساواک همچنان شایعه سازی و تهمت را حربه خویش ساختند؛ این بار شایع کردند ملا رشید خودکشی کرده است و برای آن که بر ابهام ماجرا بیفزایند و زود باوران را بفریبند جسد شهید را بدون حضور مردم در علی آباد آیچی دفن کردند. اما یاد و اندیشه و شجاعت ملا رشید علومی همچنان در خاطر آزادگان و دینداران باقی ماند.

خاطره
مشهور بود که او مسئولیت هایی را از طرف احزاب انقلابی به عهده دارد و در روستاهای منطقه کمک هایی را جمع آوری نموده و در اختیار آنها می گذاشت. پیدا بود که کوچ کردن او از حجره ای به حجره ای دیگر و از روستایی به روستایی دیگر بیشتر به منظور توسعه دامنه مبارزات ضد طاغوتی و ضد ارباب ظلم و ستم بود که با آنها همیشه درگیر بود.
دوست شهید
روحش شاد و يادش گرامي
